19 - 02 - 2016

Poglądy Machajskiego na władzę


Dokładnie 90 lat temu zmarł Jan Wacław Machajski, działacz rewolucyjny, światopoglądowo bliski ówczesnej wykładni ideologii anarchistycznej i socjalistycznej. Co głosił Machajski, pierwowzór Andrzeja Radka z „Syzyfowych prac” Stefana Żeromskiego, który notabene był jego szkolnym kolegą?

Machajski krytykował każdą formę uprzywilejowania, stąd nie mógł liczyć na przychylność żadnej władzy, jakiej nie byłaby ona konotacji. Za rozpowszechnianie socjalistycznych teorii został zesłany przez władze carskie na Syberię. Nie miał sojusznika również w bolszewikach, ponieważ krytyka z jego strony spotykała również „władzę robotniczą”.

Machajski uważał, że tworzący struktury nowych rządów, owi przywódcy socjalistyczni, w rzeczywistości nie zabiegają o poprawę warunków życia robotników, ale wykorzystują tych ostatnich do uzyskania władzy. Na drodze wyzwolenia ludzi stali według Machajskiego także intelektualiści, ponieważ posiadali monopol na wiedzę, broniąc dostępu do niej szerokim masom społeczeństwa. Poglądy te były impulsem do zawiązania na terenie Rosji kilku formacji o nazwie „Zmowa Robotnicza”.

W jaki sposób koncepcje Machajskiego można przekładać na współczesność? Jeśli rozszerzyć jego filozofię o władzy na całe społeczeństwo, okazuje się, że Machajski miał rację w tym, iż grupy przedstawicielskie, tzw. elity, będą nadawać ton życiu podług własnych interesów i niezależnie od tego, jaką nazwę będzie nosił ustrój aktualnie obowiązujący. Socjalizm, kapitalizm, etatyzm, demokracja – pod każdą z tych odmian ustrojowych kryje się grupa uprzywilejowanych dyrektorów, menadżerów, przedstawicieli państw i wielkich posiadaczy finansowych, którzy kontrolują i żyją z pracy innych ludzi.       

Zasługą Machajskiego jest unaocznienie patologii każdej władzy, która stroszy się w piórka uczciwości, choć w praktyce dla szerokich mas społeczeństwa zawsze będzie tylko którąś z odmian usankcjonowanego wyzysku i zniewolenia.

W.B.



kategorie: Osobistości,
Maj 2019
Pn Wt Śr Cz Pi So Nd
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031
Wszelkie prawa zastrzeżone (C) Portal Inicjatyw Oddolnych