2016-07-06

Film: Klub Jimmy’ego, Francja, Irlandia, Wielka Brytania 2014


Treść filmu Jimmy’s Hall (w Polsce: Klub Jimmy’ego) w reżyserii Kena Loacha, można ukazać za pomocą aforyzmu, który jest częścią dialogu tego dzieła z 2014 r.: „Wróg – pan i pleban”. Aforyzm nie może jednak oddać jakości i choćby cząstkowego przesłania obrazu, w którym tak wyraźnie nakreślono spór człowieka z instytucjami władzy (państwowej i kościelnej). Film jest też dobrym impulsem do lepszego zrozumienia losów społeczeństwa irlandzkiego, od wieków walczącego z Anglią o swoją niezależność.

Główny bohater tego dramatu to postać historyczna. James Gralton, filmowy Jimmy, z powodu swoich przekonań został kozłem ofiarnym w konfrontacji Kościoła i władzy z rodzącą się świadomością najuboższych warstw społeczeństwa irlandzkiego z początków XX w. Film oparty jest na faktach, co jeszcze bardziej pozwala widzowi wczuć się w losy wiejskiego życia bohaterów. Wzbogaceniem są również same dialogi, zwłaszcza te konfrontujące dwa przeciwstawne światy – świat wyzyskiwanych i świat wyzyskujących.  

Po powrocie ze Stanów Zjednoczonych, Jimmy przywraca do życia wraz z przyjaciółmi klub towarzyski, w którym starsze pokolenie mieszkańców wioski, ku zgorszeniu miejscowego kleru, organizuje różnego rodzaju zajęcia dorastającym dzieciom i znudzonej wiejskim życiem młodzieży. Przekrój zajęć jest rozległy. Każdy z przyjaciół głównego bohatera zajmuje się dziedziną, w której czuje się najlepiej, tworząc swoistą wspólnotę działania. Młodzi mogą zajmować się literaturą, sztuką, boksem, jak również tańcem.

Z takich praktyk niezadowoleni są miejscowi księża oraz popierający ich niektórzy „bogobojni” mieszkańcy, którzy w poczynaniach grupy Jimmy’ego widzą zagrożenie ideologią komunistyczną (względnie ryzyko pomniejszenia znaczenia swojej pozycji wśród ludzi), która według nich wypiera ze świadomości mieszkańców okolicznych wiosek tradycje irlandzkie.

Wraz z duchownymi niechętni takiemu sposobowi spędzania czasu są zarządcy majątków, jak i okoliczna władza. I tu uwidacznia się kolejna odsłona konfliktu społecznego. Grupy te dostrzegają, iż tak uświadomione i oczytane społeczeństwo będzie występowało przeciwko niesprawiedliwości, którą sankcjonują grupy uprzywilejowane, tym samym może dojść do podburzenia reguł, jakie władza stworzyła sobie w celu podtrzymania swojego stanu posiadania. Inaczej mówiąc: mądrzejsze społeczeństwo zbuntuje się przeciwko woli panów, którzy żyją w pięknych pałacach z pracy zwykłego człowieka, który oprócz metryki urodzenia, niczym nie różni się od swojego zarządcy.

Ponieważ syty nigdy nie zrozumie głodnego, a świadome społeczeństwo nie daje sobą pomiatać vel rządzić, otwarty konflikt między społeczeństwem a grupami uprzywilejowanymi jest więc nieunikniony. Sojusz duchownych i władzy staje się przyczyną coraz brutalniejszych poczynań, jakie wymierzone są w Jimmy’ego i jego przyjaciół. Władza ucieka się do ostatecznego rozwiązania, jak zawsze, gdy jej funkcjonariusze widzą naprzeciwko siebie rozbudzoną świadomość ludzi, którzy nie boją się już jawnie zawalczyć o los uciśnionych.

Film pokazuje konflikt interesów w latach 30. ubiegłego wieku w społeczności irlandzkiej, jednak można go odnieść do wielu innych krajów, gdzie los zwykłych ludzi był równie ciężki. W wymiarze uniwersalnym nie unikniemy oczywiście odniesień do czasów współczesnych, nakreślonych podziałem na linii kontrolowane społeczeństwo i ludzie władzy.

Wymowne zakończenie filmu daje jednak nadzieję na zmiany, dzięki młodemu pokoleniu. Każdy człowiek chce przecież intuicyjnie żyć po swojemu, a nie według standardów narzuconych przez niewolniczą pracę dla wygody innych ludzi. Standardów, zwanych przez tych ostatnich „porządkiem” lub „prawem”.

W.B.


 


 
 
Sierpień 2017
Pn Wt Śr Cz Pi So Nd
123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031
Wszelkie prawa zastrzeżone (C) Portal Inicjatyw Oddolnych