2015-11-23

Książka: Mateusz Wyrwich, W celi śmierci, Warszawa 2012


Książka ta opisuje losy ludzi skazanych w latach 1944-1961 na karę śmierci. Wszyscy oni doświadczyli nieludzkich przesłuchań, bezprawnych procesów, a następnie siedzieli w więzieniach czekając na wykonanie wyroku śmierci, często nawet nie wiedząc, że został on zmieniony na dożywocie. Takie doświadczenia wywołują traumę, do końca życia tkwiącą w człowieku. Ci, którzy skazali ich na męki fizyczne i psychiczne, nie są godni nazywania ich ludźmi.

To, że II wojna światowa nie skończyła się dla Polaków 8 maja 1945 r. powinno być dla wszystkich w naszym kraju jasne. Dla naszych rodaków zaczął się czas kolejnej okupacji sowieckiej, pod szytą grubymi nićmi ułudą polskości. System represji działał nadal bardzo prężnie, przez kolejne kilkanaście lat, wyłapując patriotów walczących podczas wojny w szeregach AK przeciwko obu okupantom. Ludzie ci, nazywani za swą chlubną przeszłość w czasie „nowej Polski” bandytami, próbowali poukładać sobie życie po wojennej zawierusze. Byli świadomi nowej złudnej rzeczywistości, jednak często zmęczeniu już latami walk, chcieli po prostu zacząć żyć, pracować, kształcić się i zakładać rodziny. Niektórzy kontynuowali jednak swą walkę z nowym okupantem na różne sposoby. Na wszystkich nich ciążyła przeszłość, która uniemożliwiała im spokojną egzystencję. Bezpieka w różny sposób miała pieczę nad tak zwanymi wrogami ludu. Jednych zamykano w więzieniu na krótko po zakończonych działaniach zbrojnych, inni żyli ze świadomością nieuchronnego zatrzymania nawet do lat 60-tych.

Wszystkie sylwetki przybliżone w książce M. Wyrwicha łączy jedno – wyrok śmierci. Wyrok ten w każdym z przytoczonych przypadków był niewspółmierny do winy, a procesy i uzasadnienia wyroków budzą odrazę w stosunku do inteligencji i bestialstwa ówczesnych organów państwowych. Brutalność z jaką obchodzono się wobec skazanych wołała o pomstę do nieba. Niestety, piekło ubeckich tortur, a później miesiące oczekiwania na wyrok śmierci i wieloletni pobyt w więzieniu odcisnął piętno na psychice bohaterów.

W celi śmierci pokazuje brutalność komunistycznej Polski na wyższych i niższych szczeblach organów państwowych. Na dużą uwagę zasługuje wywiad z Franzem Josefem Schleyenem, niemieckim oficerem wywiadu, który po wojnie został aresztowany i osadzony w komunistycznych więzieniach. Jest to ciekawy wątek z kilku powodów. Po pierwsze, rzuca światło na stosunek Sowietów do Niemców, którzy byli lepiej traktowani w polskich więzieniach od AK-owców. Pokazuje to również swego rodzaju współpracę komunistów z hitlerowcami w czasach powojennych. Po drugie, jest on ciekawy z tego względu, iż można dowiedzieć się, jak bezduszni potrafią być ludzie względem siebie w obliczu chęci przetrwania.

Książka jest przeznaczona dla ludzi o mocnych nerwach, gdyż zawiera relacje o brutalnych doświadczeniach bohaterów, ale dzięki temu jest kolejnym dowodem na bestialstwo komunistycznego państwa.

►Filip Niedzielski

⇒Społecznościowiec, nr 1 / 2014



 
 
Maj 2017
Pn Wt Śr Cz Pi So Nd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031
Wszelkie prawa zastrzeżone (C) Portal Inicjatyw Oddolnych