2015-01-31

Książka: Michał Bakunin, „Do Polski, Rosji, Słowian!”, Warszawa 2007


Z wydaniem pierwszym książki „Do Polski, Rosji, Słowian!” Michała Bakunina otrzymujemy do rąk i pod rozwagę nie tylko przemyślenia tego rewolucjonisty, ale także jego życiorys. Życiorys, który z polskiego punktu widzenia, może nam się wydać niezwykle interesującym, szczególnie gdy zestawić życie Bakunina ze stereotypowymi opiniami na jego temat, przyporządkowującymi jego postać, zgodnie z narracją lewicowych anarchistów, do konkretnego nurtu myśli politycznej.

Fakt, Bakunin był anarchistą, ale z pewnością nie w potocznym rozumieniu tego słowa. Bo kim jest dziś anarchista? Osobą przekreślającą wpływ i znaczenie etniczności, a nawet otwarcie występującą przeciwko postawom patriotycznym i tożsamościowym, bagatelizującą kwestie niepodległości narodowej? Jeśli tak, to książka-broszura „Do Polski, Rosji, Słowian!”, całkowicie pozbawia Bakunina miana anarchisty, przynajmniej w dzisiejszym potocznym rozumowaniu.

Pierwotnie tekst pt. „Russkim, polskim i wsiem sławianskim druzjam” ujrzał światło dzienne w lutym 1862 r., po zamieszczeniu go w dodatku do czasopisma „Kołokoł”. Zanim jednak odeślę do jego treści, chciałbym jeszcze raz przykuć uwagę Czytelników życiem Bakunina, które poświadczało o sympatii do Polaków. Jak się bowiem okazuje, Bakunin był zwolennikiem uzyskania przez Polskę niepodległości, czemu dawał wyraz nie tylko słowem, ale i czynem.

Ciekawie jest dowiedzieć się również o jego spotkaniach z Mickiewiczem, Słowackim, Chopinem czy Lelewelem, co u samego „ojca anarchizmu” powodowało odżywanie polonofilskich sympatii. Te znalazły swój wyraz m.in. w organizacji wsparcia dla powstańców styczniowych. Przykład ten doskonale obrazuje solidarność z narodem ciemiężonym przez całą zbrodniczą machinę biurokratyczną cara, co pozostaje w znakomitej zgodzie z przekonaniem Bakunina, że największą zbrodnią pozostaje zawsze władza państwowa, niezależnie od tego, na jakiej grupie narodowościowej opiera ona swoje panowanie.

Bo to władza jest ciemiężcą każdego z narodów, i to ona stanowi podstawowy czynnik podgrzewania sporów etnicznych. Wszak należy zauważyć, że Bakunin, jako Rosjanin, potępiał na tym polu przedstawicieli, powiedzielibyśmy – „swojej” władzy (za co zresztą ta odpłacała mu się, jak na reżim zwalczający swoich przeciwników przystało), dając tym samym do zrozumienia, że ważny jest czynnik narodowościowy i wolnościowy, a nie państwowy, który swoje funkcjonowanie opiera na propagandzie narodowej w celu konsolidacji mas społecznych na rzecz mentalnego podporządkowania ich instytucjom władzy.

Ale sam życiorys, jaki znajdziemy na pierwszych stronach tej książeczki, nie zamyka całego katalogu ciekawostek na temat tego rosyjskiego arystokraty, który porzucając tworzone sztucznie przez urodzenie i majątek podziały społeczne, zaangażował się w sprawę wolności i walkę z państwowym wyzyskiem. Słowa własne Bakunina również dostarczają wielu interesujących informacji, z którymi zapoznanie się pozwoli Czytelnikowi na nowo nakreślić w swojej świadomości wizerunek tego człowieka, co powinno dokonać się poprzez ocenę jego „etnicznej” postawy.

Odsyłam więc do tej krótkiej lektury w celu poszerzenia swojej percepcji rzeczywistości na pojęcia związane z patriotyzmem i anarchizmem. Niech to będzie również swego rodzaju uzupełnienie do niedokończonego rozdziału Narodowy anarchizm w recenzowanej na łamach pisma książce Jarosława Tomasiewicza „Rewolucja Narodowa”, gdzie autor tylko nadmienia o Bakuninie i to w dość zniekształcającym kontekście, gdy imputuje mu antysemityzm.

Bo co jak co, ale Michał Bakunin na rewolucji się znał, jego „kwalifikacji anarchistycznych” nie sposób podważać, a o patriotycznych czy narodowych „skłonnościach” właśnie się dowiedzieliśmy.

W tym roku (chodzi o rok 2014) przypada 200 rocznica urodzin Bakunina. To kolejny powód do zapoznania się z jego myślą, twórczością i działalnością.

►Sławomir Gródecki


 
 
Lipiec 2018
Pn Wt Śr Cz Pi So Nd
1
2345678
9101112131415
161718 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Wszelkie prawa zastrzeżone (C) Portal Inicjatyw Oddolnych